ႏွလံုးေသြးေၾကာလမ္းလႊဲခြဲစိတ္ကုသမႈ (အေသးစိတ္)

သင့္တြင္ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေရာဂါရွိသည္ ဆိုလွ်င္ သင့္ႏွလံုးေသြးေၾကာမ်ားသည္ မာၿပီး၊ က်ဥ္းေနပါလိမ့္မည္။ အကယ္၍ သင့္ေနထိုင္မႈပံုစံကို ေျပာင္းလဲလုိက္ျခင္းႏွင့္ေဆးျဖင့္ ကုသျခင္းတို႔က ေရာဂါကို မသက္သာေစလွ်င္ သင့္ဆရာ၀န္က ႏွလံုးေသြးေၾကာလမ္းလႊဲခြဲစိတ္ကုသမႈ ခံယူရန္ သင့္ကို အၾကံေပးပါလိမ့္မည္။

ခြဲစိတ္မႈတြင္ ႏွလံုးခြဲစိတ္ဆရာ၀န္က ေျခေထာက္မွေသြးျပန္ေၾကာ (သို႔) လက္/ရင္ဘတ္ရွိ ေသြးလႊတ္ေၾကာကို ယူၿပီး ႏွလံုးေသြးေၾကာ၏ အလြန္က်ဥ္းေနေသာ (သို႔) ပိတ္ေနေသာေနရာ အေပၚပိုင္းႏွင့္ ေအာက္ပိုင္းကို လမ္းလႊဲေသြးေၾကာျဖင့္ ဆက္လိုက္ပါသည္။ ဤသို႔အားျဖင့္ လိုအပ္ေနေသာ ႏွလံုးၾကြက္သားမ်ားသို႔ လမ္းလႊဲမွတစ္ဆင့္ ေသြးမ်ားေရာက္သြားပါမည္။ အခ်ိဳ႕လူနာမ်ားသည္ လမ္းလႊဲတစ္ခုထက္ ပိုလိုအပ္တတ္ပါသည္။

က်ဥ္းေနေသာ (သို႔) ပိတ္ေနေသာ ႏွလံုးေသြးေၾကာကို ျပန္ျပင္ျခင္းျဖင့္ ျပန္ခ်ဲ႕၍ မရေတာ့ေသာအခါ (သို႔) stent ကို က်ဥ္းေနေသာေနရာတြင္ ထည့္ျခင္း လုပ္၍မရေသာအခါ ႏွလံုးေသြးေၾကာလမ္းလႊဲခြဲစိတ္ကုသမႈျဖင့္ ကုသရပါသည္။
Bypass သည္လည္း ျပန္ပိတ္သြားႏိုင္ပါေသးသည္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ ထိုသို႔ျပန္ပိတ္ျခင္းသည္ ခြဲစိတ္ၿပီး ေနာက္ ဆယ္ႏွစ္ခန္႔ ၾကာေသာအခါ ခြဲစိတ္ထားသည့္ လူနာ၏ ၁၀%တြင္ ျဖစ္ပြားႏိုင္ပါသည္။

Bypass surgery ကို ေအာက္ပါ လူနာအမ်ိဳးအစားမ်ားတြင္ လုပ္ရႏိုင္ပါသည္။

  1. ႏွလံုးေၾကာင့္ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္းကို ေဆးေပးျခင္းျဖင့္ မသက္သာသူမ်ား
  2. ေဘာလံုးျဖင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာခ်ဲ႕ျခင္းလုပ္ေဆာင္ရန္ အဆင္မေျပသည့္သူမ်ား
  3. ႏွလံုးေသြးေၾကာခ်ဲ႕ထားဖူးၿပီး ေသြးေၾကာျပန္က်ဥ္းသြားသူမ်ား
  4. ဘယ္ဘက္အဓိက ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းသူမ်ား (ေရာဂါလကၡဏာ ရွိသည္ျဖစ္ေစ၊ မရွိသည္ျဖစ္ေစ ယခုခြဲစိတ္မႈျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ အသက္ပိုရွည္လာႏိုင္ေၾကာင္း ေသခ်ာသူမ်ား)

Bypass surgery ကို ေအာက္ပါ အေျခအေနမ်ားရွိလွ်င္လုပ္ေဆာင္ပါသည္။

  1. ႏွလံုးေသြးေၾကာမ်ားအလြန္က်ဥ္းၿပီး ႏွလံုးၾကြက္သားမ်ားကို ေသြးေရာက္ရွိမႈအလြန္နည္းေနသျဖင့္ ဆိုရြားေသာ ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း ခံစားေနရသူမ်ား (ေဆးေပးျခင္းျဖင့္ မသက္သာေသာအခါ) (သို႔) ႏွလံုးေသြးေၾကာ မ်ားစြာတြင္ တစ္ၿပိဳင္နက္တည္း ပိတ္ေသာအခါ။
  2. ႏွလံုးေသြးေၾကာမ်ားစြာပိတ္ေနၿပီး ႏွလံုး၏အဓိကညွစ္ေပးေသာ အခန္းျဖစ္သည့္ left ventricle ေကာင္းေကာင္းအလုပ္ မလုပ္ေတာ့သည့္အခါ။
  3. ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ေနသည့္ အေျခအေနသည္ ေဘာလံုးျဖင့္ ေသြးေၾကာခ်ဲ႕ျခင္းျဖင့္ ကုသ၍မရႏိုင္သည့္အခါ (သို႔) ယခင္က ေသြးေၾကာခ်ဲ႕ထားဖူးၿပီး ေသြးေၾကာျပန္က်ဥ္းျခင္းျဖစ္သည့္အခါ။

Bypass surgery ႏွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ အေသးစိတ္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ေအာက္တြင္ ဆက္လက္ ေလ့လာႏိုင္ပါသည္။

နည္းလမ္းမ်ား

  1. ပံုမွန္လုပ္ေနက် Bypass surgery – ဤခြဲစိတ္မႈတြင္ ႏွလံုး-အဆုတ္စက္ heart-lung machine ကုိ အသံုးျပဳပါသည္။ အလြန္ေအးသည့္ ပိုတက္စီယမ္မ်ားမ်ားပါေသာ အရည္ျဖင့္ ႏွလံုးခုန္ျခင္း ခဏရပ္ေအာင္ လုပ္ၿပီး heart-lung machine စက္က ႏွလံုးႏွင့္ အဆုတ္အလုပ္ကို ခဏ တာ၀န္ယူ လုပ္ေပးေနစဥ္ ခြဲစိတ္ျခင္းျဖစ္ပါသည္း။ ခုန္မေနေသာ ႏွလံုးသည္ ခြဲစိတ္ဆရာ၀န္ကို ခြဲစိတ္ရလြယ္ကူေစပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ေသြးေၾကာေလးမ်ားကို ျပန္ဆက္ရသည္မွာ အလြန္တိတိက်က် လုပ္ရေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။ ဤနည္းကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာသံုးစြဲခဲ့ၿပီး အလြန္ေကာင္းမြန္ေသာ အက်ိဳးဆက္ကို ရေစပါသည္။
  2. Off-pump Coronary Bypass (OPCAB) – ယခုနည္းကို beating heart surgery ဟုလည္း ေခၚၾကပါသည္။ ဤနည္းတြင္ heart-lung machine ကို မသံုးပဲ စပါယ္ရွယ္ကိရိယာကို သံုး၍ ႏွလံုးကို တည္ျငိမ္ေအာင္ လုပ္ၿပီးခြဲစိတ္ပါသည္။ ဤနည္းကို လူတိုင္းတြင္ သံုးလို႔မရပါ။ လူနာ၏ ႏွလံုးေသြးေၾကာအေနအထားႏွင့္ graft လိုအပ္သည့္ အေပၚမူတည္ၿပီး ဆံုးျဖတ္ရပါသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအရ ဤနည္းသည္ လူနာအား ေက်ာက္ကပ္ဆိုင္ရာ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးျဖစ္ေပၚမႈႏွင့္ ခြဲစိတ္ၿပီး ေသြးထြက္ျခင္းမ်ားကို ေလ်ာ့နည္းေစၿပီး လူနာအားပိုျမန္ျမန္ နာလံထေစပါသည္။
  3. Minimally Invasive Bypass Surgery (MIDCAB) – Minimally invasive direct coronary artery bypass အထူးတီထြင္ထားေသာ ကိရိယာမ်ားအသံုးျပဳၿပီး ေသးငယ္ေသာ ခြဲထားသည့္ေနရာမွတစ္ဆင့္ ခြဲစိတ္မႈျပဳလုပ္ျခငး္ျဖစ္ပါသည္။ ယခုနည္းျဖင့္ ခြဲစိတ္ရာတြင္ ႏွလံုးခုန္ရပ္ေအာင္လုပ္စရာ လိုခ်င္မွလိုပါသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာလူနာမ်ားသည္ ၄၈-နာရီအတြင္း ေဆးရံုမွဆင္းႏိုင္ပါသည္။ ခြဲစိတ္ရာ ေသးေသးျဖင့္ ခြဲစိတ္လို႔ရေသာ လူနာမ်ားတြင္သာ ယခုခြဲစိတ္နည္းကို အသံုးျပဳ၍ရပါသည္။ ဤနည္း၏ေကာင္းေသာအခ်က္မ်ားမွာ- ေဆးရံုတက္ရက္တိုျခင္း၊ ျမန္ျမန္နာလံထျခင္းႏွင့္ ေသြးထြက္မႈနည္းျခင္း (ေသြးဆံုးရွံဳးမွဳ နည္းျခင္း) တို႔ျဖစ္ပါသည္။

မခြဲစိတ္မီ

  • ခြဲစိတ္ေနစဥ္ ေသြးထြက္မ်ားမည္ကို စိုးရိမ္ေသာေၾကာင့္ မခြဲစိတ္မီတြင္ လူနာအေနျဖင့္ မိမိလက္ရွိေသာက္ေနေသာ အက္စပရင္ (သို႔) အခ်ိဳ႕ေသာ အျခားေဆးမ်ားရပ္ထားရန္လိုပါသည္။
  • ေဆးလိပ္ေသာက္သူမ်ားအေနျဖင့္ ေသြးလည္ပတ္မႈ ေကာင္းလာေစရန္အတြက္ႏွင့္ ေသြးထြက္နည္းေစရန္အတြက္ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းကို ခ်က္ျခင္းရပ္ထားရန္လိုပါသည္။
  • ခြဲစိတ္ေနစဥ္ မအန္ေစရန္အတြက္ မခြဲစိတ္ခင္ ညသန္းေခါင္မွစၿပီး မည္သည့္အရာမွ မစားမေသာက္ရပါ။
  • ေရာဂါပိုးမ၀င္ေစရန္အတြက္ ရင္ဘတ္၊ ေျခေထာက္ႏွင့္ ေပါင္ျခံရွိ အေမႊးမ်ားကို ရိတ္ (သို႔) တိုတိုညွပ္ထားရန္ လိုပါသည္။
  • ေမးေဆးအထူးကုက သင္၏ေရာဂါရာဇ၀င္ကို အေသးစိတ္ေမးျမန္းၿပီး ေမ့ေဆးေပးမည့္ အေၾကာင္းႏွင့္ မနာမက်င္ေသာ ခြဲစိတ္မႈအေၾကာင္းကို ရွင္းျပပါလိမ့္မည္။
  • ပံုမွန္အေျခအေနအရ လူနာမ်ားကို ခြဲစိတ္မည့္ နံနက္က်မွ ေဆးရံုတက္ေစႏိုင္ပါသည္။

မခြဲစိတ္ခင္လုပ္ရမည့္ စစ္ေဆးျခင္းမ်ား

  • ႏွလံုး၏အေနအထားႏွင့္ အလုပ္လုပ္ပံုကို သိႏိုင္ရန္အတြက္ Echocardiogram (ultrasound of the heart) ကို ျပဳလုပ္ပါသည္။
  • ခြဲစိတ္မႈကို ရွဳပ္ေထြးလာႏိုင္ေစေသာ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါႏွင့္ အျခားေသာ ႏွလံုးႏွင့္ ေသြးေၾကာဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ားကို သိရွိႏိုင္ရန္အတြက္ Cardiac catheterization ကို ျပဳလုပ္ပါသည္။
  • အျခားေသာ အေျခခံ စစ္ေဆးျခင္းမ်ား – ေသြးစစ္ျခင္းအခ်ိဳ႕၊ ECG ႏွင့္ အဆုတ္ဓါတ္မွန္ရိုက္ျခင္းမ်ား
  • လူနာတစ္ဦးခ်င္းအေပၚမူတည္ၿပီး အျခားလိုအပ္ေသာ အထူးစမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈမ်ား လုပ္ရႏိုင္ပါသည္။ ဥပမာ- Electrophysiology study (EP), Nuclear studies, etc.

ခြဲစိတ္ေနစဥ္

လုပ္ရသည့္ bypass အေရအတြက္ႏွင့္ လုပ္ကိုင္ရသည့္ နည္းလမ္း၏ ရွဳပ္ေထြးမႈအေပၚမူတည္ၿပီး ခြဲစိတ္မႈသည္  ၃ – ၆ နာရီခန္႔ ၾကာတတ္ပါသည္။ ေမ့ေဆးေပးရန္လိုအပ္ပါသည္။ အမ်ားအားျဖင့္ ခြဲစိတ္မႈတစ္ခုတြင္ ႏွလံုးေသြးေၾကာ ၃-၄ ခုကို bypass လုပ္ရေလ့ရွိၿပီး တစ္ခါတစ္ရံ ၆-၇ ခုအထိ လုပ္ရသည္မ်ားလည္း ရွိပါသည္။ ခြဲစိတ္ခန္းထဲတြင္ သင္၏ဆီးအိမ္ထဲသို႔ ဆီးပိုက္တစ္ခုထည့္ၿပီး ခြဲစိတ္ေနစဥ္ႏွင့္ ခြဲစိတ္ၿပီးအခ်ိန္မ်ားတြင္ ဆီးမ်ားကို အလိုအေလ်ာက္စီးဆင္းေစပါသည္။

အမ်ားစုေသာ bypass surgery မ်ားကို ယခင္ကတည္းက လုပ္ေနက်ပံုစံအတိုင္းလုပ္ပါသည္။ ႏွလံုးခြဲစိတ္ဆရာ၀န္က ရင္ဘတ္၏ အလယ္ေခါင ္sternal notch မွ စၿပီး ၄င္းရင္ဘတ္အရိုး Sternum ေအာက္ဆံုးအထိ အထူးခြဲစိတ္လႊကို အသံုးျပဳၿပီး ႏွစ္ျခမ္း ခြဲလိုက္ပါသည္။ ထို႔ေနာက္ အရိုးႏွစ္ျခမ္းကို ဟ လိုက္ၿပီး ႏွလံုးခြဲစိတ္မႈျပဳလုပ္ပါသည္။ လက္မွ (သို႔) ေပါင္မွ ေသြးေၾကာကို ယူၿပီး ေသြးေၾကာပိတ္ေနသည့္ေနရာကုိ ေက်ာ္ၿပီး Bypass ကို ဆက္ရာတြင္ အလြန္ေသးငယ္ေသာ ေသြးေၾကာမ်ားကို ဆက္ရသည့္အတြက္ ႏွလံုးခုန္ေနျခင္းကို ရပ္ထားရတတ္ပါသည္။

Cardiopulmonary bypass machine ႏွလံုးႏွင့္အဆုတ္လမ္းလႊဲစက္ကို ႏွလံုးထဲသို႔ ပိုက္မ်ားျဖင့္ ဆက္သြယ္လိုက္ၿပီးေနာက္တြင္ ထိုစက္မွတစ္ဆင့္ ကိုယ္ခႏၶာအတြင္းသို႔ ေသြးပို႔ေပးျခင္းကို စက္က ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေပးပါသည္။ ထို႔ေနာက္ ႏွလံုးခုန္ရပ္ေအာင္ ပိုတက္စီယမ္မ်ားမ်ားပါေသာ အလြန္ေအးသည့္အရည္ကို ႏွလံုးေပၚတြင္ျဖန္းလိုက္သည္။ ႏွလံုးခုန္ရပ္သြားေသာအခါ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ ေနသည့္ေနရာကို ေက်ာ္၍ ႏွလံုးေသြးေၾကာမ်ားကို ဆက္ရပါသည္။ လမ္းလႊဲလိုက္သည့္ ေသြးေၾကာလမ္းေၾကာင္းမွတစ္ဆင့္ ႏွလံုးၾကြက္သားမ်ားသို႔ ေသြးေရာက္ေစရန္ျဖစ္သည္။ Internal mammary artery (သို႔) လက္ (သို႔) ေပါင္မွ ေသြးေၾကာကို အသံုးျပဳပါသည္။

ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္သည့္ ေနရာအေရအတြက္ေပၚမူတည္ၿပီး လမ္းလႊဲလုပ္ရသည့္ ေနရာတစ္ခုထက္ပိုႏိုင္ပါသည္။ လမ္းလႊဲအားလံုး ၿပီးသြားသည့္အခါ စက္မွတစ္ဆင့္ ကိုယ္ခႏၶာအတြင္းသို႔ ေသြးလည္ပတ္ေစျခင္းကို ရပ္တန္႔လိုက္ၿပီး ႏွလံုးမွတစ္ဆင့္ျပန္လည္ အလုပ္လုပ္ေစပါသည္။ ႏွလံုးခုန္ရပ္တန္႔ေအာင္ လုပ္ထားခဲ့ရပါက ႏွလံုးျပန္ခုန္ေအာင္ ၀ိုင္ယာႀကိဳးေလးမ်ားသံုးၿပီး လုပ္ေပးရပါသည္။ ထို႔ေနာက္ ရင္ဘတ္အရိုးကို စတီးၾကိဳးမ်ားအသံုးျပဳ၍ ျပန္ဆက္ၿပီးေနာက္ အေရျပားကို ျပန္ခ်ဳပ္ပါသည္။ သင္၏ရင္ဘတ္အတြင္းသို႔ ကိုယ္ခႏၶာအတြင္းႏွလံုးတစ္၀ိုက္တြင္ ထပ္ထြက္လာမည့္ေသြးႏွင့္ အျခားအရည္မ်ား အျပင္သို႔ထြက္လာႏိုင္ေအာင္ ပိုက္ငယ္ကို ထည့္ထားပါမည္။ ထိုပိုက္မ်ားကို စုပ္သည့္ စက္ႏွင့္ဆက္ထားပါသည္။ မၾကာခင္တြင္ထိုပိုက္ကို ျပန္ျဖဳတ္လိုက္ပါမည္။ ရင္ဘတ္အရိုးသည္ ၆-၈ ပတ္အတြင္း ျပန္ဆက္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး အားလံုးေသခ်ာၿပန္ဆက္သြားၿပီးခ်ိန္တြင္ ယခင္အတုိင္းျပန္ၿပီး သန္မာသြားမည္ျဖစ္ပါသည္။

ခြဲစိတ္ၿပီးၿပီးခ်င္း

ခြဲစိတ္ၿပီးခ်ိန္တြင္ လူနာကို အထူးၾကပ္မတ္ကုသေဆာင္ ICU တြင္ထားပါမည္။ ခြဲၿပီးစနာရီအနည္းငယ္အတြင္း လူနာအိပ္ေနေစရန္အတြက္ ေဆးေပးထားမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ျပန္ႏိုးလာခ်ိန္တြင္ လူနာသည္ တုန္တုန္ရင္ရင္၊ ေဖ်ာ့ေတာ့ေတာ့ႏွင့္ puffy ေဖာင္းေနသလို ျဖစ္ေနပါလိမ့္မည္။ အထူးစက္မ်ား၊ ပိုက္မ်ားႏွင့္ဆက္ထားသျဖင့္ လူနာလန္႔သြားျခင္း မျဖစ္ေစသင့္ပါ။

  • အသက္ေသခ်ာရွဴႏိုင္ေစရန္အတြက္ အသက္ရွဴပိုက္ ကို ပါးစပ္မွတစ္ဆင့္ ေလျပြန္ထဲသို႔ထည့္ထားပါသည္။ ထိုပိုက္ကို အသက္ရွဴစက္ျဖင့္ ဆက္ထားသည္။ ထိုပိုက္ကို လူနာသတိျပန္ရလာသည္ႏွင့္ ျဖဳတ္လိုက္မည္ျဖစ္ၿပီး မိမိဖာသာ အသက္ျပန္ရွဴႏိုင္ပါလိမ့္မည္။
  • မအန္ေစရန္ႏွင့္ အစာအိမ္ေဖာင္းမေနေစရန္ ႏွာေခါင္းပိုက္ကို ႏွာေခါင္းမွတစ္ဆင့္ အစာအိမ္ထဲသို႔ ထည့္ထားပါမည္။
  • ကိုယ္ခႏၶာထဲမွ ဆီးစြန္႔ထုတ္မွဳကို တိုင္းတာႏိုင္ရန္ ဆီးပိုက္ကို ဆီးအိမ္ထဲထည့္ထားပါမည္။
  • ရင္ဘတ္အတြင္းတြင္ အထဲမွ အရည္မ်ားထုတ္ရန္အတြက္ ပိုက္တစ္ေခ်ာင္း (သို႔) ႏွစ္ေခ်ာင္းကို ထည့္ထားပါမည္။
  • အရည္ႏွင့္ ေသြးသြင္းရန္အတြက္ ေသြးေၾကာမ်ားအတြင္းသို႔ ပိုက္မ်ားသြင္းထားပါမည္။
  • ေသြးေပါင္ခ်ိန္တိုင္းရန္ လက္ေကာက္၀တ္တြင္ ပိုက္တစ္ခုရွိမည္ျဖစ္သည္။
  • ႏွလံုးေကာင္းေကာင္းညွစ္မညွစ္ကို သိႏိုင္ရန္ႏွင့္ စစ္ေဆးရန္ေသြးလိုပါက လြယ္လြယ္ကူကူ ထုတ္လို႔ရရန္အတြက္ လည္ပင္းေသြးေၾကာတစ္ခုတြင္ ပိုက္တစ္ေခ်ာင္းထည့္ထားပါမည္။

နာက်င္မႈမခံစားရေစရန္အတြက္ ေဆးမ်ားကို လိုအပ္သလိုေပးမည္ျဖစ္ပါသည္။ ခြဲၿပီး ပထမေန႔တြင္ အထက္ေဖာ္ျပပါ မိမိကိုယ္ထဲတြင္ ထည့္ထားေသာ ပိုက္မ်ားထဲမွ အမ်ားစုကို ျဖဳတ္လိုက္မည္ျဖစ္ပါသည္။ အထူးၾကပ္မတ္ခန္း ICU တြင္ ေနရမည့္ရက္ေပါင္းမွာ ခြဲစိတ္ရာတြင္ ရွဳပ္ေထြးမႈရွိမရွိအေပၚ မူတည္ပါသည္။ ICU တြင္ ရွိေသာ စက္ကိရိယာမ်ား မလိုအပ္ေတာ့ေသာအခါ ဒုတိယအဆင့္အခန္းသို႔ (ပံုမွန္အားျဖင့္ ခြဲျပီးဒုတိယေန႔တြင္) ေျပာင္းရပါသည္။ လူနာကို Open Hear Unit သို႔ေျပာင္းေရႊ႕လိုက္ပါသည္။ ထိုအခန္းတြင္ လူနာကို…..

  • နမိုးနီးယား မ၀င္ေစရန္အတြက္ အသက္ျပင္းျပင္းရွဴျခင္းႏွင့္ တစ္ခါတစ္ရံ ေခ်ာင္းဆိုးေစျခင္း လုပ္ေစပါသည္။
  • လူနာကို ခုတင္ေစာင္းတြင္ ေျခေထာက္တြဲေလာင္းခ် ထိုင္ေစပါသည္။
  • ရင္ဘတ္အတြင္းထည့္ထားေသာပိုက္မ်ားႏွင့္ ဆီးပိုက္ကို ျဖဳတ္လိုက္ပါသည္။
  • အရည္ၾကည္ႏွင့္စၿပီး တစ္ျဖည္းျဖည္းခ်င္း အစာစားေစပါသည္။
  • အနာသက္သာေဆးကို လိုအပ္သလိုေပးပါသည္။
  • ရက္အနည္းငယ္အတြင္းလမ္းေလွ်ာက္ေစပါသည္။ ေျခက်င္း၀တ္ေရာင္ရမ္းမႈေလ်ာ့ေစရန္ႏွင့္ ေသြးခဲမ်ား မျဖစ္ေပၚေစရန္အတြက္ ျဖစ္ပါသည္။ မၾကာမီရက္အနည္းငယ္အတြင္းတြင္ လူနာသည္ အားအင္မ်ားျပန္ျပည့္လာၿပီး လမ္းပိုေလွ်ာက္ႏုိင္လာပါလိမ့္မည္။

Heart bypass surgery အတြက္ ေဆးရံုတြင္ ေနရသည့္ရက္ေပါင္းမွာ ပံုမွန္အားျဖင့္ ခြဲစိတ္ၿပီးေနာက္ ၅-၇ ရက္ခန္႔ျဖစ္ပါသည္။

ေဆးရံုဆင္းၿပီးေနာက္

ေကာင္းေကာင္းနာလံျပန္ထလာႏိုင္မည့္ကာလမွာ ၆ ပါတ္ခန္႔ျဖစ္ပါသည္။ ထိုအခ်ိန္အတြင္းတြင္ ခြဲစိတ္ထားေသာဒါဏ္ရာအနာသည္ တစ္ျဖည္းျဖည္းက်က္လာပါလိမ့္မည္။ သို႔ေသာ္ နည္းနည္းနီေနျခင္း၊ နာေနျခင္းႏွင့္ ေဖာင္းေနျခင္း၊ေရာင္ေနျခင္း နည္းနည္းရွိႏိုင္ပါသည္။ လူနာကို အၾကံေပးလိုသည္မွာ…

  • ဒါဏ္ရာကို ဆပ္ျပာႏွင့္ေရျဖင့္ ေန႔စဥ္ေဆးေၾကာၿပီး ေျခာက္ေအာင္သုတ္သင့္ပါသည္။
  • ခြဲၿပီးေနာက္ပထမ တစ္ပါတ္၊ ႏွစ္ပါတ္အတြင္း ခြဲစိတ္ထားသည့္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ ျပန္ျပသင့္ပါသည္။
  • ေရပံုမွန္ခ်ိဳးသင့္ပါသည္။
  • လမ္းေလွ်ာက္ပါ။
  • ခြဲစိတ္ဆရာ၀န္က ခြင့္ျပဳလွ်င္ ဆယ္ေပါင္အေလးခ်ိန္ကို မႏိုင္ပါသည္။
  • လိင္ဆက္ဆံမႈကို သံုးပါတ္ေလးပါတ္အတြင္း ျပန္လည္ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါသည္။
  • လြန္ကဲေသာ အပူခ်ိန္ကိုေရွာင္ပါ။
  • တစ္ညကို ၈-၁၀ နာရီ အိပ္စက္အနားယူပါ။
  • အနာသက္သာေဆးကို မၾကာခဏသံုးခဲ့ရလွ်င္ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း အနည္းငယ္ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

ယခုကဲ့သို႔ ခြဲစိတ္ကုသမႈခံယူထားသည့္ လူနာအမ်ားစုသည္ ပံုမွန္ေန႔စဥ္လုပ္ငန္းမ်ား ျပန္လည္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ပါသည္။ ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း သက္သာသြားပါလိမ့္မည္။ သို႔ေသာ္ ေနာက္ပိုင္းႏွစ္မ်ားၾကာလာသည့္အခါ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ျခင္း ျပန္လည္ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ပါသည္။ ထိုအခါ လိုအပ္သလို bypass ခြဲစိတ္မႈ (သို႔) ေသြးေၾကာျပန္ျပင္ျခင္း (သို႔) အျခားေသာ ကုသမႈမ်ား လုပ္ရႏိုင္ပါသည္။ ထိုသို႔ျဖစ္ေပၚမႈကို ေလွ်ာ့ခ်ရန္အတြက္ မိမိ၏ေနထိုင္မႈစတိုင္ကို က်န္းမာေသာ ေနထိုင္မႈစတိုင္ျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစားသင့္ပါသည္။

ကိုယ္ခႏၶာ၏အားမ်ားပံုမွန္ျပန္ျဖစ္ရန္ သံုးလခန္႔ၾကာပါသည္။ လူနာအမ်ားစုသည္ ပံုမွန္ထက္ပိုၿပီး ေမာလြယ္ျခင္းႏွင့္ ခံႏိုင္ရည္ နည္းေနေသးျခင္းတို႔ ရွိေနေသးပါမည္။ လူနာအမ်ားစုသည္ ေျခာက္လေက်ာ္ၿပီးခ်ိန္တြင္မွ ပံုမွန္အေျခအေနသို႔ ျပန္ေရာက္ရွိပါသည္။

လူနာအားလံုးလိုလိုသည္ ခြဲစိတ္ၿပီးေနာက္ ႏွလံုးကို ျမန္ျမန္နာလံျပန္ထလာေစသည့္နည္းလမ္းမ်ား လုပ္ျခင္းျဖင့္ အလြန္ေကာင္းသည့္ ရလာဒ္မ်ားရေစပါသည္။ ၄င္းမွာ ေန႔စဥ္စားေသာက္မႈ၊ ကိုယ္ကာယေလ့က်င့္ခန္းႏွင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေလ့က်င့္မႈမ်ားအပါအ၀င္ ေနထိုင္မႈပံုစံကို ေျပာင္းျခင္းျဖစ္ပါသည္။ လူနာမ်ား၏က်န္းမာေရး အေျခအေနႏွင့္ အျခားအေျခအေနမ်ား အလြန္ကြဲျပားၾကသည့္အတြက္  လူတစ္ဦးခ်င္းကိုလိုက္ၿပီး လုပ္ရမည့္နည္းလမ္းမ်ားကို ကြာျခားပါသည္။

မိမိေနထိုင္မႈပံုစံကို ျပန္လည္ဆန္းစစ္ၿပီး လိုအပ္သလို ေျပာင္းလဲရန္ အေကာင္းဆံုးအခ်ိန္ျဖစ္ပါသည္။ ႏွလံုးကို ထိခုိက္ေစႏိုင္ေသာ အျပဳအမူ၊ အေနအထိုင္၊ အစားအေသာက္တို႔ကို ေျပာင္းလဲရမည္ျဖစ္ပါသည္။

  • ေဆးလိပ္ျဖတ္ပါ။ ႏွလံုးခြဲစိတ္ၿပီးေနာက္ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းသည္ bypass လမ္းလႊဲလုပ္ထား၊ ဆက္ထားသည့္ေနရာတြင္ ျပန္ၿပီး ပိတ္ႏိုင္ေျခ ပိုမ်ားလာေစပါသည္။
  • ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကို ပံုမွန္ျဖစ္ေအာင္ထိန္းပါ။ ေသြးက်ေဆးေသာက္ေနရလွ်င္ ညႊန္ၾကားထားသည့္အတိုင္း ေသခ်ာေသာက္ပါ။
  • အဆီႏွင့္ အငန္ေလွ်ာ့စားပါ။
  • လိုအပ္လွ်င္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကို ပံုမွန္ျဖစ္ေအာင္ ေလွ်ာ့ခ်ပါ။ ေန႔စဥ္ လမ္းေလွ်ာက္ (သို႔) ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။

ေနာက္ပိုင္းသတိထားရန္

ခြဲစိတ္ဒါဏ္ရာေကာင္းမေကာင္းသိရန္ ေဆးရံုဆင္းၿပီး တစ္ပါတ္/ႏွစ္ပါတ္အတြင္း ခြဲစိတ္ဆရာ၀န္ႏွင့္ ျပန္ေတြ႕ရပါသည္။ ခြဲစိတ္ၿပီးေနာက္ပိုင္း ေသခ်ာေကာင္းမြန္စြာ နာလံျပန္ထေစရန္ ႏွလံုးအထူးကုက ကူညီေပးပါလိမ့္မည္။

ခြဲစိတ္မႈၿပီးေနာက္ျဖစ္လာႏိုင္သည့္ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးမ်ား

Coronary artery bypass surgery သည္ အၾကီးစားခြဲစိတ္မႈျဖစ္သည္။ ၄င္း၏ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးမ်ားမွာ…

  • အသက္ရွဴျခင္းႏွင့္ အဆုတ္ဆိုင္ရာ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးမ်ား
  • ေသြးထြက္ျခင္း
  • ခြဲစိတ္ဒါဏ္ရာမွေသြးထြက္ျခင္း
  • ေက်ာက္ကပ္ထိခုိက္ျခင္း
  • ႏွလံုးခုန္မမွန္ျခင္း
  • နမိုးနီးယား အဆုတ္ေရာင္ျခင္း
  • ဟ့တ္အတက္ခ္၊ ေလျဖတ္ျခင္း (သုိ႔) ေသဆံုးျခင္း

အက်ဥ္းခ်ဳပ္

ႏွလံုးေသြးေၾကာလမ္းလႊဲ ခြဲစိတ္ကုသျခင္းသည္ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါအတြက္ အလြန္အေရးၾကီးေသာ ကုသမႈျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ႏွလံုးေရာဂါကို လံုး၀ေပ်ာက္ကင္းေစသည့္ ကုသမႈမဟုတ္ပါ။ ခြဲစိတ္ကုသမႈေၾကာင့္ ခံစားေနရေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား သက္သာသြားၿပီး အသက္ရွည္လာႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ႏွလံုးေရာဂါကို ဖယ္ရွားလိုက္သည္မဟုတ္ပါ။

လူနာအေနျဖင့္ မိမိ၏ႏွလံုးေရာဂါကို ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားထားသည့္အတိုင္း ေလ့က်င့္ခန္း၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ ညီညြတ္ေသာ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေနထိုင္မႈပံုစံတို႔ကို လိုက္နာလုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ လူနာသည္ မိမိ၏ဆရာ၀န္ႏွင့္ ပံုမွန္ျပသသင့္ၿပီး ႏွလံုးကို ထိခုိက္ေစေသာ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ား ဥပမာ- ေသြးထဲရွိ ကိုလက္စထေရာ အနည္းအမ်ား၊ ေသြးေပါင္ခ်ိန္၊ ဆီးခ်ိဳတက္ေနျခင္းရွိမရွိ တို႔ကို အနည္းဆံုး တစ္ႏွစ္တစ္ၾကိမ္ စစ္ေဆးၾကည့္သင့္ၿပီး မိမိ၏ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါ အေျခအေနကို စစ္ေဆးသင့္ပါသည္။

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>